Zelf een kroonluchter bouwen klinkt naar kristal en messing armen – in de werkplaatsversie is het een stuk eenvoudiger: een lampenkooi van ringmodules, zes strijkijzersnoeren, zes fittingen en een plafondkap met zes gaten. De pendels lopen van de plafondkap door de ringen van de kooi en hangen daarna vrij in de kooi. Het resultaat oogt als één grote lamp, maar is in de kern zes keer wat je al van een enkele hanglamp kent. Hier lees je hoe je de kooi monteert, de snoeren geleidt en zorgt dat alles uiteindelijk gelijkmatig hangt.
Materiaal en gereedschap
Voor de ronde kroonluchter met lampenkooi heb je nodig:
- een kooiframe, bijvoorbeeld Cage Cerchio: maat S uit 6 modules van 22 cm (40 cm diameter) of maat M uit 6 modules van 32 cm (60 cm diameter),
- een plafondkap met zes gaten uit de meervoudige plafondkappen,
- zes fittingen met trekontlasting en zes lichtbronnen,
- strijkijzersnoer voor zes pendels – per meter of in de configurator op lengte gesneden.
Gereedschap: platte schroevendraaier, striptang, duimstok, potlood en voor de plafondplaat een boormachine. De vierkante kooi (Cage Quadrat, 4 modules, 34 × 34 of 48 × 48 cm) bouw je precies zo, alleen met vier hoeken in plaats van zes ringpunten.
Stap 1: snoerdoorsnede bepalen
Voordat je bestelt: is de plafondkap of een fitting van metaal, dan hebben alle zes snoeren 3x0,75 met aarde nodig, en elke aardedraad wordt aangesloten. Met een plafondkap en fittingen van porselein, keramiek of kunststof is 2x0,75 genoeg. Mengen is geen goed idee – één metalen onderdeel aan de lamp beslist voor alle snoeren. Waarom dat zo is, lees je in 2x0,75 of 3x0,75?
Stap 2: kooi monteren
Het frame wordt in delen geleverd. Leg de modules op een zachte ondergrond in een ring en klik ze in elkaar, voordat er ook maar één snoer aan te pas komt. Controleer of de ring vlak ligt en niet scheef getrokken is – een cirkel die op de vloer al scheef ligt, hangt aan het plafond nog schever. Bij maat M liggen de zes ringpunten ongeveer 32 cm uit elkaar, bij S ongeveer 22 cm. Op die punten loopt straks telkens één pendel door de kooi.
Stap 3: lengtes plannen
Elke pendel heeft twee trajecten: van de plafondkap schuin omlaag naar de ring en van de ring loodrecht naar de fitting. Meet eerst waar de kooi moet hangen. Boven een eettafel is 60 tot 70 cm tussen tafelblad en onderkant van de lichtbronnen een goede startwaarde, in een trappenhuis mag het een stuk lager.
Daaruit volgt de snoerlengte per pendel: plafondhoogte min de hoogte waarop de fitting hangt, plus wat extra voor de schuine weg naar de ring, plus 15 cm aansluitmarge in de plafondkap. Twijfel je, reken dan per pendel 20 tot 30 cm extra. Inkorten kan altijd, verlengen niet. De uitgebreide berekening vind je in Snoerlengte berekenen.
Gelijke lengtes geven een rustig, horizontaal lichtvlak. Wil je een cascade, plan de verschillen dan bewust op 15 tot 20 cm – toevallige 3 cm ziet eruit als een fout.
Stap 4: fittingen aansluiten
Dat doe je op de vloer, zes keer achter elkaar: snoer door de trekontlasting van de fitting, mantel verwijderen, aders strippen, in de klemmen van de fitting, trekontlasting vastdraaien. Bij 3x0,75 en een metalen fitting gaat de groen-gele aardedraad naar de PE-klem. De trekontlasting moet het gewicht dragen, niet de aders in de klem. Hoe je de textielmantel netjes verwijdert zonder dat hij rafelt, zie je in Strijkijzersnoer strippen.
Stap 5: snoeren door de kooi leiden
Nu komt het echte kroonluchterwerk. Leg de kooi plat neer en leid elk snoer van buiten door een ringpunt, zodat de fitting binnen in de kooi naar beneden hangt. Eén snoer per punt, met de klok mee – dan weet je later welk snoer bij welk gat in de plafondkap hoort. Markeer de snoeren aan het bovenste uiteinde met schilderstape van 1 tot 6.
Belangrijk: de kooi hangt aan de plafondkap, de pendels lopen er alleen doorheen. Het gewicht van alle onderdelen – kooi plus zes pendels met lichtbronnen – wordt uiteindelijk door de plafondkap gedragen, en die hangt op zijn beurt aan de plafondbevestiging.
Stap 6: plafondkap bedraden
De zes snoeren van onderen door de zes trekontlastingen van de plafondkap, elk bovenaan ontmantelen en strippen. In de verbindingsklem gaan alle L-aders samen, alle N-aders samen en bij 3x0,75 alle aardedraden samen – telkens met de bijbehorende ader van de plafondleiding erbij. Dat zijn zeven geleiders per pool. Controleer vooraf of de klem daarop berekend is; bij zoveel aders zijn steekklemmen overzichtelijker dan een kroonsteen, zie Kroonsteen of steekklem?
De aansluiting op de plafondleiding moet door een erkend elektricien gebeuren. Bij zes pendels en een metalen plafondkap met aarde geldt dat des te meer. Alles tot en met de klem in de plafondkap kun je voorbereiden, zodat ter plekke alleen de plafondleiding er nog bij komt.
Stap 7: uitlijnen
Hangt alles, lijn de kooi dan horizontaal uit: waterpas of duimstok van het tafelblad naar twee tegenover elkaar liggende ringpunten. Schuif daarna elke fitting zo dat hij loodrecht onder zijn ringpunt hangt. Draai pas dan de lichtbronnen erin. Bij zichtbare lichtbronnen loont het om hetzelfde model en één kleurtemperatuur te kiezen – zes verschillende tinten wit zie je meteen.
Veelgemaakte fouten
Snoeren niet genummerd voor het doorleiden: dan kruisen twee pendels elkaar boven de ring, en dat merk je pas aan het plafond. Te krap besteld: zes pendels betekent zes keer marge. En: een metalen onderdeel over het hoofd gezien en 2x0,75 besteld. Check de onderdelenlijst liever vooraf.
Veelgestelde vragen
Hoeveel pendels passen er in de kooi?
Bij de ronde Cage Cerchio zes, één per ringpunt. Bij de vierkante Cage Quadrat vier, één per hoek.
Kan ik een kroonluchter met lampenkooi aan een gewoon plafondlichtpunt hangen?
Ja. Alle pendels komen in de plafondkap samen in één klem, het lichtpunt in het plafond blijft er één. De lamp wordt dan in zijn geheel geschakeld.
Welke lichtbronnen passen erbij?
Zichtbare lichtbronnen zoals globes of LED's met porseleineffect, omdat de kooi de vorm bepaalt en lampenkappen hem zouden verbergen. Dimbare LED's zijn een aanrader: zes lichtpunten op vol vermogen geven veel licht.
De complete opbouw stel je samen in de configurator – hier al voorgeselecteerd met zwarte kooi, zwart strijkijzersnoer en porseleinen fittingen: Kroonluchter met lampenkooi openen in de configurator. De voorgeselecteerde plafondkap is van metaal – let dus op het snoer met aarde (3x0,75).