Een vondst van de rommelmarkt of de staande lamp van opa en oma: de behuizing is nog goed, maar het snoer is broos, gebarsten of gewoon lelijk. Een oude lamp opnieuw bedraden loont bijna altijd – een nieuw strijkijzersnoer kost een paar euro per meter, en het werk is te overzien, zolang de lamp via een stekker werkt en niet vast op het plafond is aangesloten.
Eerst: stekker eruit, lichtbron eruit
Trek voor elke klus de stekker uit het stopcontact – niet alleen de schakelaar omzetten. Lichtbron eruit draaien, zodat de fitting vrij toegankelijk is. Bij lampen die vast op de plafonddraad zijn aangesloten (geen stekker, maar een directe aansluiting), hoort de ingreep door een erkend elektricien te gebeuren, omdat je daarbij aan de vaste huisinstallatie werkt. Bij alles wat via een stekker loopt – tafel-, vloer- en hanglampen met stekker – kun je als leek zelf aan de slag, zolang je netjes werkt.
Oud snoer verwijderen en fitting controleren
Maak de oude kabel los van de fitting en de stekker (meestal schroefklemmen, soms kroonsteentjes in de voet) en trek hem er volledig uit. Controleer nu de fitting zelf: zit de klemschroef vast, is de schroefdraad binnenin onbeschadigd, ruikt er niets geschroeid? Poreuze of gescheurde fittingen van oud bakeliet moeten worden vervangen, niet hergebruikt – een nieuwe kost 4 tot 12 euro, een fittingbrand heel wat meer. Wat de verschillende fittingtypes onderscheidt en waar je bij aankoop op moet letten, lees je in het artikel Fittingen uitgelegd. Zit er een trekontlasting of kabeldoorvoer in de behuizing, controleer die dan op beschadigingen en vervang ze zo nodig ook.
Nieuw snoer kiezen: lengte, doorsnede, kleur
Voor tafel- en vloerlampen volstaat doorgaans een doorsnede van 2x0,75 mm² of, bij lampen met metalen behuizing en randaardeaansluiting, 3x0,75 mm². De lengte bepaal je aan de hand van de weg door de behuizing plus de gewenste vrije kabellengte tot het stopcontact; gebruikelijk is 1,5 tot 2 m bij tafellampen en 2 tot 2,5 m bij vloerlampen. Qua kleur sluit de nieuwe kabel vaak aan bij het materiaal van de oude lamp: een natuurkabel in linnen of katoen past bij messing en hout, een viscosekabel in zwart of bordeaux bij bakeliet- en porseleinen fittingen in art-decostijl. Het hele assortiment vind je onder Strijkijzersnoer, per meter op maat geknipt.
Aarddraad: ja of nee?
Of je een twee- of driedraadse kabel nodig hebt, bepaalt het materiaal van de behuizing. Lampen met een behuizing volledig van kunststof, hout of textiel (beschermingsklasse II) hebben geen aardedraad nodig; hier volstaat 2x0,75. Zodra er metalen delen aanraakbaar zijn die bij een fout onder spanning kunnen komen te staan – metalen voet, metalen fitting, metalen kap met contact met de fitting – heb je 3x0,75 nodig met aangesloten PE (groen-geel), die aan een aardschroef in de behuizing of aan de fitting zelf wordt bevestigd. Veel oude lampen uit de jaren 1950 tot 1970 werden oorspronkelijk tweeaderig geleverd, hoewel ze volgens deze maatstaf nu een aardedraad nodig zouden hebben – een mooi moment om dat bij het opnieuw bedraden meteen te corrigeren. Details over de vraag 2x0,75 of 3x0,75 lees je in het artikel 2x0,75 of 3x0,75.
Afstrippen en aansluiten
Verwijder ongeveer 5 tot 8 cm mantel van het nieuwe snoer en strip elke ader 8 tot 10 mm (striptang, geen mes – dat snijdt te makkelijk losse draadjes door). Bij fijndradig strijkijzersnoer zijn adereindhulzen de moeite waard, zodat bij het vastschroeven geen draadje uitsteekt en kortsluiting maakt met de naastgelegen klem. Het artikel Strijkijzersnoer strippen laat zien hoe dat in detail gaat. Aan de fitting: L (fase) op de klem van het middencontact, N op de klem die met de schroefdraad verbonden is, PE (bij drieaderig snoer) op de aardschroef. Let bij de stekker op de polariteit als die niet symmetrisch is. Trek de trekontlasting in de behuizing en in de stekker vast voordat je de lamp weer in elkaar zet.
Functietest
Lichtbron indraaien, stekker erin, aanzetten. Brandt hij meteen en zonder flikkeren, dan is het werk klaar. Springt de zekering in de meterkast, trek dan meteen de stekker eruit en controleer de bedrading nog eens – meestal is er een ader uit de klem geschoten of zijn L en N verwisseld.
Passend snoer, fittingen en toebehoren voor de refit vind je gebundeld in de configurator, of los onder Toebehoren.